Makaleler

CORONAVİRÜS ( COVID-19) // 7244 SAYILI KANUNU'NUN ŞİRKETLER, DENİZ TİCARET, İŞ VE İDARE HUKUKUNA ETKİSİ

I-) 7244 SAYILI KANUN’UN TİCARET HUKUKU ALANINDA GETİRDİĞİ DEĞİŞİKLİKLER


7244 sayılı Kanun’un 2.maddesinin (d) bendi uyarınca 
Kooperatif Genel Kurul Toplantıları Ertelenmiştir

Kooperatifler Kanunu kapsamında yapılacak genel kurul toplantıları 31.07.2020 tarihine kadar ertelenmiştir. Bu süre ilgili Bakanlık tarafından 3 aya kadar uzatılabilecektir.

Ertelenen toplantı, erteleme süresi sona erdiğinden itibaren 3 ay içinde yapılacaktır. Mevcut organların görev, yetki ve sorumlulukları ilk toplantıya kadar devam edecektir.

7244 sayılı Kanun’un 3.maddesi uyarınca
 İşletme Belgesinin Devri Hakkında Düzenleme Yapılmıştır

1618 sayılı “Seyahat Acenteları ve Seyahat Acenteları Birliği Kanunu”nun değişen 4/3 maddesi ile;

İşletme belgesi bir işletmeye özgü olmak üzere tüzel kişilere verilir. Bakanlıktan alınan izinle, işletme belgesi, acente unvanından ayrı olarak başka bir tüzel kişiliğe devredilebilecektir. Bu devir, ancak Bakanlık siciline işlendiği tarihte hüküm ifade edecektir.

Herhangi bir karışıklığa neden olmamak adına, devredilen işletme belgesinde yer alan acente unvanı 10 yıl içerisinde hiçbir seyahat acentesine kullandırılmayacaktır. İşletme belgesini devreden tüzel kişiliğe üç yıl içerisinde yeniden işletme belgesi verilmeyecektir. Belge devrine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenecektir.

7244 sayılı Kanun’un 12.maddesi uyarınca;
Sermaye Şirketlerinin Kar Payı Dağıtımına Sınırlama Getirilmiştir

Türk Ticaret Kanunu’na eklenen geçici madde 13 ile, sermaye şirketleri, 30/09/2020 tarihine kadar, genel kurullarında aşağıdaki yazılanlara uymak zorundadır:

1. 2019 yılı net dönem karının %25’i kadarının dağıtılması kararı alınabilir.
2. Geçmiş yıl kârları ve serbest yedek akçeler de dağıtıma konu edilemeyecektir
3. Yönetim kuruluna kar payı avansı dağıtma yetkisi verilemeyecektir.

Yukarıda anılan süre Cumhurbaşkanı tarafından 3 ay uzatılabilecek veya kısaltılabilecektir.
2019 yılı net dönem karının dağıtılması kararı alınmış genel kurullar bakımından ise, henüz pay sahiplerine ödeme yapılmamış veya kısmi ödeme yapılmışsa, 2019 yılı net dönem karının %25’ini aşan kısım için ödemeler, 30/09/2020 tarihine veya Cumhurbaşkanının belirleyeceği tarihe kadar ertelenmiştir.

Ticaret Bakanlığı istisna kapsamındaki şirketleri ve geçici madde 13’ü gözeterek uygulamaya dair usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.

II-) 7244 SAYILI KANUN’UN DENİZ TİCARET HUKUKU ALANINDA GETİRDİĞİ DEĞİŞİKLİKLER

7244 sayılı Kanunun 2. Maddesinin (b) bendi uyarınca;
Ticari Gemilerin Denize Elverişsizlik Belgelerinin Süreleri Uzatılmıştır

 Ticari Gemilerin Denize Elverişsizlik Belgelerinin süreleri 01.08.2020 tarihine kadar uzatılmıştır. Bu süre Ulaştırma ve Altyapı Bakanı tarafında 3aya kadar uzatılabilecektir.

7244 sayılı Kanun’un 2. Maddesinin (c) bendi uyarınca;
Ticari Gemilerin Denetim Süreleri Ertelenmiştir

Ticari Gemilerin kanun gereği bulunmaları gereken koşul ve şartlara haiz olduğunun denetimi 01.08.2020 tarihine kadar ertelenmiştir. Bu süre Ulaştırma ve Altyapı Bakanı tarafında 3 aya kadar uzatılabilecektir.

III-) 7244 SAYILI KANUNUN İŞ HUKUKU ALANINDA GETİRDİĞİ DEĞİŞİKLİKLER

7244 sayılı Kanun’un 2.maddesinin (ı) bendi uyarınca;
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda Yer Alan Bazı Süreler Uzatılmıştır

Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu kapsamındaki yetki tespitlerinin verilmesi, toplu iş sözleşmelerinin yapılması, toplu iş uyuşmazlıklarının çözümü ile grev ve lokavta ilişkin süreler bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay süreyle uzatılmıştır. Bu süre Cumhurbaşkanı tarafından üç aya kadar uzatılabilecektir.

7244 sayılı Kanun’un 6.maddesi uyarınca;
Kısa Çalışma Ödeneğinin Başvuru Tarihinden İtibaren 60 Gün İçinde Sonuçlanacağı Düzenlenmiştir

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'na Geçici Madde 23 eklenmiştir. Eklenen hüküm gereğince;

Kısa çalışma ödeneği için yapılan başvuruların iş yerlerinin ödeneğe uygunluklarının tespiti için gereken süre hariç olmak üzere, başvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde sonuçlanacağı düzenlenmiştir.

7244 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca;
Kısa Çalışma Ödeneği Kapsamında Sağlanacak Destek ve Şartlar Düzenlenmiştir.

4447 sayılı Kanun’a Geçici Madde 24 eklenmiştir. Eklenen hüküm gereğince;

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte iş sözleşmesi bulunmakla birlikte 4857 sayılı Kanunun Geçici 10. Maddesi uyarınca işveren tarafından ücretsiz izne ayrılan ve kısa çalışma ödeneğinden yararlanamayan işçiler ile 15/3/2020 tarihinden sonra 51. madde kapsamında iş sözleşmesi feshedilen ve bu Kanunun diğer hükümlerine göre işsizlik ödeneğinden yararlanamayan işçilere, herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı almamak kaydıyla ve 4857 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 16.04.2020 tarihinden itibaren 3 aylık fesih yapılamayacak süreyi geçmemek üzere, bu süre içinde ücretsiz izinde bulundukları veya işsiz kaldıkları süre kadar, Fondan günlük 39,24 TL destek verilecektir.

Yapılan ödemelerden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılamayacaktır.

Ücretsiz izne ayrılarak ücret ödeneğinden yararlanan işçinin fiilen çalıştırıldığının tespiti halinde işverene, bu şekilde çalıştırılan her işçi ve çalıştırıldığı her ay için ayrı ayrı olmak üzere fiilin işlendiği tarihteki aylık brüt asgari ücret tutarında çalışma ve iş kurumu il müdürlüklerince idari para cezası uygulanacak ve ödenen ücret desteği ödeme tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte işverenden tahsil edilecektir.

Bu madde kapsamında ödenekten yararlananlardan 5510 sayılı Kanuna göre genel sağlık sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi kapsamına girmeyenler de genel sağlık sigortalısı sayılacak ve primleri Fondan karşılanacaktır.

Bakanlık, ödemenin usul ve esaslarını belirlemeye tereddütleri gidermeye yetkilidir.

7244 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca;
Kısa Çalışma Ödeneğini Ödemeleri Uygunluk Tespitinin Sonuçlanması Beklenmeden Yapılacaktır.

4447 ılı Kanun’a Geçici Madde 25 eklenmiştir. Eklenen hüküm gereğince;
Covid-19 sebebiyle işverenlerin, zorlayıcı sebep gerekçeli kısa çalışma başvuruları için, uygunluk tespitinin tamamlanması beklenmeksizin, işverenlerin beyanı doğrultusunda ödeme gerçekleştirilecektir.

İşveren hatalı bilgi verdiği için yapılan ödemeler, yasal faizi ile birlikte tahsil edilecektir.

7244 sayılı Kanun’un 9.maddesi uyarınca;
İş Sözleşmesinin Feshi Hali Sınırlandırılmıştır

4857 Sayılı İş Kanunu’na Geçici Madde 10 eklenmiştir. Eklenen hüküm gereğince;

İş sözleşmesi iş veren tarafından, İş Kanunu’nda ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan halleri düzenleyen madde 25/2’de yer alan durumlar ve ilgili kanunlarda ahlak ve iyi niyet durumlarına uymayan haller dışında 17.04.2020 tarihinden itibaren 3 ay süre ile feshedilemeyecektir.

17.04.2020 tarihinden itibaren 3 ay süre ile iş veren kısmen veya tamamen ücretsiz izin verme kararı verebilir. Bu durum işçi açısından iş sözleşmesinin haklı sebeple fesih nedenini oluşturmaz.

Hükme aykırı şekilde iş sözleşmesini fesih eden işveren veya işveren vekiline idari para cezası uygulanır.

IV-) 7244 SAYILI KANUNUN İDARE HUKUKU ALANINDA GETİRDİĞİ DEĞİŞİKLİKLER

7244 sayılı Kanun’un 1.maddesi uyarınca;
İdare’nin Bazı Alacakları Koronavirüs Sebebiyle Ertelenmiştir

Ertelemeler için hiçbir faiz veya zam uygulaması yapılmayacak olup söz konusu ertelenebilecek alacaklar şunlardır;

1. Hazine taşınmazlarına ilişkin sözleşmesel alacaklar ve ecrimisil bedelleri.

Bu alacakların 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gerekenleri 01.04.2020 tarihinden itibaren 3 ay süre ile ertelenecektir. 3 aylık süreyi uzatmaya Çevre ve Şehircilik Bakanı yetkilidir.

2. 6831 sayılı Orman Kanunu gereğince Devlet ormanlarında gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri adına verilen izinler ile Orman Genel Müdürlüğü tarafından Devlet İhale Kanunu gereğince kiraya verilen mesire yerleri ve taşınmazlardan tahsil edilecek bedeller.

Bu alacakların 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gerekenleri 01.04.2020 tarihinden itibaren 3 ay süre ile ertelenecektir. 3 aylık süreyi uzatmaya Tarım ve Orman Bakanı yetkilidir.

3. Millî Parklar Kanununa tabi yerlerde Devlet İhale Kanunu gereğince yapılan kiralamalardan tahsil edilecek bedeller.

Bu alacakların 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gerekenleri 01.04.2020 tarihinden itibaren 3 ay süre ile ertelenecektir. 3 aylık süreyi uzatmaya Tarım ve Orman Bakanı yetkilidir.

4. Büyükşehir belediyeleri, belediyeler, il özel idareleri ve bağlı kuruluşları ile bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinin mülkiyetinde veya tasarrufunda olan taşınmazlara ilişkin olarak ilgili mevzuatınca yapılan satış, ecrimisil ve kiralamadan kaynaklanan bedeller veya tutarlar.

Bu alacakların 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gerekenleri 19.03.2020 tarihinden itibaren 3 ay süre ile ertelenebilecektir. Ertelemeye meclis ve bağlı kuruluşlar için yetkili karar organı yetkilidir. 3 aylık süreyi uzatmaya ilgisine göre Çevre ve Şehircilik Bakanı veya İçişleri Bakanı yetkilidir.

5. Büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarının gelir vergisi tevkifatı beyan ve ödeme süreleri, tüm sosyal sigorta prim ödemeleri ile Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne yaptığı yıllık taksit ödemeleri.

Bu ödemelerin 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gerekenleri kanunun yürürlüğe girdiği tarih olan 17.04.2020 tarihinden itibaren 3 ay süre ile ertelenecektir. 3 aylık süreyi uzatmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.

6. Büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarının konutlara ve faaliyetleri İçişleri bakanlığının yayımladığı genelge ile durdurulan veya Koronavirüs’ten dolayı faaliyette bulunamayan işyerlerine ilişkin su tüketimine bağlı alacakları.

Bu alacakların 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gerekenleri kanunun yürürlüğe girdiği tarih olan 17.04.2020 tarihinden itibaren 3 ay süre ile ertelenebilecektir. Ertelemeye Belediye Meclisi yetkilidir. 3 aylık süreyi uzatmaya Belediye Meclisi yetkilidir.

7. Büyükşehir belediyeleri ile belediyelerin kendisinden izin veya ruhsat almak ya da hat kiralamak suretiyle çalışan gerçek ve tüzel kişilerin belirlenebilecek üç aylık döneme tekabül edecek ruhsat, izin, hat kirası borçları.

Belediyeler bu hükme dayanarak kendisinden izin veya ruhsat almak ya da hat kiralamak suretiyle çalışan gerçek ve tüzel kişilere, sadece zorunlu ulaşım hizmetinin devamının sağlanması amacıyla, belirlenecek 3 aylık dönem boyunca gelir desteği ödemesi yapabilir.

Ruhsat, izin, hat kirası borçları ödenmesi belirlenen döneme tekabül eden kısım için 3 aylık süre ile ertelenebilir. Bu ertelemeyi yapmaya meclis yetkilidir. 3 aylık süreyi uzatmaya Çevre ve Şehircilik Bakanı yetkilidir.

8. Faaliyetleri durdurulan veya faaliyette bulunamayan işletmelerin yıllık ilan ve reklam vergileri ile yıllık çevre temizlik vergileri.

Bu ödemeler faaliyetlerin durdurulduğu veya faaliyette bulunulamayan dönemler için alınmaz.

9. Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanununun 16’ncı maddesi kapsamındaki kredi borçları.

Bu ödemelerin 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gerekenleri kanunun yürürlüğe girdiği tarih olan 17.04.2020 tarihinden itibaren 3 ay süre ile ertelenecektir. 3 aylık süreyi uzatmaya Gençlik ve Spor Bakanı yetkilidir.

10. Tarım satış kooperatifleri birliklerinin yeniden yapılandırılan ve yılda bir taksit olmak üzere ödenen Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) kaynaklı kredi borçları.

Bu kredi borçlarının 2020 yılına ait taksit ödemesi faizsiz olarak 2021 yılına ertelenir. 2021 yılı dâhil daha sonraki yıllarda ödenecek taksit tutarları da faizsiz olarak birer yıl ertelenecektir.

11. Seyahat Acentaları Birliği’nin yıllık aidat ödemesi.

Bu aidat ödemesi 2020 yılı için alınmayacaktır.

12. Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi’nin elektrik tüketiminden kaynaklanan alacakları.

Vadesi 01.02.2020 tarihi itibariyle gelmiş olmasına rağmen 17.04.2020 tarihine kadar ödenmemiş olan ve yapılandırılmamış borçlar 2021 ayı eylül ayına kadar TEDAŞ’a iletilirse fer’ilerinin tahsil edilmesinden vazgeçilebilecektir. Bunun olması için borcun tamamının 2021 yılı Eylül ayına kadar TEDAŞ’a yazılı başvuru olarak iletilmesi, ödenmesi gereken tutarın ilk taksitinin 2021 yılı Ekim ayının sonuna kadar ödenmesi ve her yıl ilk taksitin tekabül ettiği ayda toplam üç eşit taksitte ödenmesi gerekmektedir.

7244 sayılı Kanun’un 10. maddesi uyarınca;
Mücbir Sebep Halinde Hazine ve Maliye Bakanlığının Sorumluluğu Düzenlenmiştir

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ''mücbir sebep'' konulu Ek Madde 7 eklenmiştir. Bu hüküm gereğince;

Doğal afet, salgın hastalık veya Hazine ve Maliye Bakanlığı bilişim sistemlerinin çalışamaması gibi bir mücbir sebep halinde; verilerin oluşturulması, kaydedilmesi, iletilmesi, muhafazası ve ibrazına ilişkin yöntemler Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenecektir.

Mücbir sebep hallerinde, Hazine ve Maliye Bakanlığı sistemlerinde yaşanabilecek gecikme nedeniyle, cezai yaptırım veya gecikme faizi/zammı gibi yaptırımlar uygulanmayacaktır.

İLETİŞİM
“Hukuk karmaşık bir konudur. Eğer görmezden gelirsen bu büyük bir soruna neden olabilir.”